Wie kan het beter zeggen, dan de gebruiker zelf? ASTRID, onze integratiepartner voor de Belgische Noodcentrales 112, legt onderstaand het CAP-BE project uit.

19 mei 2026

Met CAP-BE zet CityGIS, als lead softwareontwikkelaar, samen met partner ASTRID en opdrachtgever FOD Binnenlandse Zaken, een belangrijke stap richting een volledig verbonden noodketen, waarin technologie niet alleen ondersteunt, maar actief bijdraagt aan snellere, veiligere en beter afgestemde interventies.

Minder ruis, meer inzicht in de noodketen

​De communicatie tussen 112-noodcentrales en hulp- en veiligheidsdiensten steeds vlotter laten verlopen? Dat is dagelijkse kost bij ASTRID. Met het CAP-BE project wordt de informatie digitaal gestroomlijnd doorheen de volledige noodketen. Het doel: minder ruis, meer gedeeld inzicht en vooral: sneller optreden in noodsituaties.

“CAP-BE staat voor Common Alerting Protocol – Belgium”, legt projectmanager Michael Butacide uit. “Dat is een internationaal XML-protocol voor data-uitwisseling binnen de veiligheidssector. Tot voor kort was die uitwisseling beperkt. 112-noodcentrales konden enkel nieuwe alarmeringen uitsturen. Alle verdere communicatie met de interveniërende hulpdiensten – bevestigingen, bijsturingen, extra vragen – verliep via telefoon. Dat verandert fundamenteel. Met CAP-BE maken we communicatie in twee richtingen mogelijk. Hulp- en veiligheidsdiensten kunnen voortaan digitaal reageren bij een interventie, updates doorgeven of bijkomende middelen of hulp vragen.”

“Technisch lijkt dat misschien vanzelfsprekend”, zegt Joël Enckels, Product Owner Emergency Dispatching, “maar operationeel maakt dat een groot verschil. Je haalt een hele laag tijdrovende telefonische afstemming uit de keten.” Het resultaat is een continue, realtime informatie-uitwisseling met alle betrokken disciplines gedurende de volledige interventie: van de oproep van de burger tot de terugkeer naar de standplaats.

Van oproep tot terugkeer: één gedeeld beeld

De kracht zit onder meer in de eenvoud. Alles gebeurt binnen de bestaande CityGIS dispatchingsoftware in de 112-noodcentrales. Operatoren hoeven niet te schakelen tussen systemen of extra handelingen uit te voeren. Berichten worden automatisch verstuurd en ontvangen. En nieuwe informatie van brandweer, medische diensten of politie verschijnt meteen in één gedeelde interventiefiche. Elke discipline vult die van bij de start tot het einde van de interventie aan met extra gegevens, zodat iedereen tegelijk kan meevolgen en op de hoogte blijft. “Zo komt alle relevante informatie samen op één plek en werkt iedereen die bij de interventie betrokken is met één gedeeld en actueel beeld”, zegt Joël Enckels.

Voor Michael Butacide schuilt daarin een grote meerwaarde voor de operatoren in de noodcentrales. “Zij volgen interventies op zonder zelf zicht te hebben op het terrein. CAP-BE helpt hen om een beter beeld te krijgen van wat er ter plaatse gebeurt. Daardoor kunnen ze sneller en correcter inschatten wat er nodig is. Bovendien hoef je niet langer minutenlang aan de lijn te blijven om informatie te verzamelen of door te geven aan de betrokken hulpdiensten. Met CAP-BE volstaat een digitale handeling van enkele seconden.”

Meerwaarde op het terrein

Ook de interveniërende hulpdiensten hebben hier veel baat bij. “Bij de start van een interventie heb je vaak nog geen volledig zicht op de ernst en omvang van een incident”, zegt Valery Elst, Release Manager 112. “Pas ter plaatse wordt duidelijk of er extra middelen en ondersteuning nodig zijn. Vroeger moest heel wat informatie via radio of telefoon terug naar de noodcentrale. Dat kost niet alleen tijd, mondelinge communicatie brengt ook een risico mee op misverstanden, misinterpretatie of fouten. Nu gebeurt die informatie-uitwisseling gestructureerd en digitaal. Updates over ingezette middelen, eventuele opschaling, gewijzigde omstandigheden of locatie-informatie worden meteen gedeeld. Zo beschikt elke discipline over de nodige context om gericht op te treden. Elke discipline – brandweer, MUG-dienst of 1733 wachtpost- blijft ook met zijn bestaande apparatuur en software werken.”

Co-constructie van bij de start

ASTRID ontwikkelde CAP-BE op vraag van de FOD Binnenlandse Zaken. In nauwe samenwerking met de gebruikers werden eerst de operationele noden in kaart gebracht. Samen met CityGIS, de softwareleverancier van de 112-noodcentrales, werd vervolgens de technische basis gelegd. Begin 2025 volgde een intensieve testperiode met de leveranciers van (alarmerings-)terminals bij de lokale hulp- en veiligheidsdiensten. “Alles gebeurde in co-constructie”, benadrukt Michael Butacide. “Zo waren we zeker dat wat we bouwden, ook écht aansloot bij de praktijk.” In oktober 2025 ging het systeem live. Tijdens de pilootfase lag de focus niet alleen op het technisch functioneren maar ook op de operationele impact. Procedures moesten worden aangepast. Vandaag is het systeem klaar voor verdere uitrol.

De ambitie is om zo snel mogelijk alle leveranciers van terminals aan te sluiten. “Daar moet je anderhalf tot twee jaar voor rekenen”, klinkt het. “Maar die volledige aansluiting is cruciaal. Ook naar onderhoud en toekomstige evoluties is dat belangrijk. Leveranciers die niet overschakelen, gaan via hun terminals bij gebruikers bepaalde nieuwe functionaliteiten niet meer kunnen aanbieden. Ook zij hebben er dus alle belang bij om over te schakelen”, stipt Joël Enckels aan. CAP-BE is bovendien ook de technologie die ASTRID inzet voor het aanmaken van de multifiche in de 101-CIC’s in het kader van de politiewerking, en die in 2023-2024 werd uitgerold.

Vooruitkijken naar nieuwe toepassingen

Iedereen die actief is binnen de hulpverleningsketen kan zich in principe aansluiten op CAP-BE. Dat gebeurt altijd op vraag en in overleg met de FOD Binnenlandse Zaken. Elke aansluiting gaat gepaard met een grondig test- en validatieproces, waarbij ook de noodcentrales betrokken zijn. “Ook samenwerking met andere organisaties behoort tot de mogelijkheden, zegt Michael Butacide”. Denk aan de NMBS bij incidenten op het spoor, private veiligheidsbedrijven of boswachters voor interventies in natuurgebieden. “CAP-BE maakt eenvoudige tweerichtingscommunicatie mogelijk tussen de noodcentrale en de volledige hulpverleningsketen. Zo verlopen interventies sneller en beter afgestemd.”

Bron: Tekst en foto’s © ASTRID